"
Modern Veterinary Practices" (
Modern Veterinerlik Uygulamaları) başlığı altında,
FECAVA'nın 17. (Avrupa Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Dernekleri Federasyonu
Federation of European Companion Animal Veterinary Associations)
Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Derneğinin (KHVHD
Turkish Small Animal Veterinary Association) 6. Kongresi uluslararası katılımla İstanbul'da 7-10 Eylül tarihleri arasında
Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayında düzenlendi.
9 Eylül tarihinde Teknisyen ve Hemşire oturumuna katılmak üzere eşimle birlikte İstanbul'a yola çıktık.İlk kez uluslararası bir kongreye katılıyor olmaktan dolayı epey heyecanlıydım. Ayrıca Veterinerlik ile ilgili bu geniş katılımlı kongreye Veteriner Sağlık Teknisyenlerinin davet edilmesi de oldukça anlamlı ve önemliydi. Çünkü benzeri ulusal ve uluslararası Veteriner Kongre ve Seminerlerine yurtdışında Veteriner Teknisyenlerinin / Hemşirelerinin davet edildiğini okuyor ve açıkçası imreniyordum yurtdışındaki meslektaşlarımıza. Veterinerlik uygulamaları, oturumun bir başlığında da belirtildiği gibi
bir ekip çalışması ise, Teknisyen ve Hemşirelerin kongre oturumlarına davet edilmesi kadar doğal bir şey olamazdı.
Öncelikle kongreyi organize eden KHVHD yöneticilerine ve Genel Sekreterlik görevini üstlenen Veteriner Hekim Sayın Sevtap Kutbek hanımefendiye ilgisi ve yardımı için çok teşekkür ediyorum.
Kongre oturumu planlandığı gibi saat 9:00'da başladı. İlk konuşmacılar
Bristol Üniversitesi Veteriner Fakültesi,
Veteriner Hemşireliği Bölümü Öğretim Görevlisi, İleri Veteriner Cerrahi Hemşiresi,
Andrea Jeffery (MSc. DipAVN (Surgery) Cert. Ed. RVN) ile Londra Üniversitesi
Royal Veteriner Fakültesi Veteriner Hemşireliği Bölümü, Öğretim Görevlisi, İleri Veteriner Cerrahi Hemşiresi,
Hilary ORPET (BSc. DipAVN (Surgery) Cert. Ed. RVN)
Hastaların Değerlendirilmesi : Modern Veteriner Pratiği için Bakım Planları (
Patient Assessment: Care Plans for the Modern Veterinary Practice ) bir hasta profili üzerinden gittiler sunumlarında. "
Monty" adındaki 3 yaşında Danua cinsi köpek
Canine Caudal Cervical Spondylomyelopathy (CCSM, Canine Wobbler Sydrome) hastasıydı. Bayan Jeffery ve Orpet kendi adları ile anılan bir anamnez yönetimi geliştirmişler ;
Implementing the Ability Model (Orpet-Jeffery 2007) bu anamnez metodunda ulaşılmak istenilen amaç hayvanın sağlıklı iken normal durumu ile hastanedeki durumunun hastalıktan mı yoksa içinde bulunduğu ortamdan mı kaynaklandığını anlayabilmek ve ayrıcı tanıyı koyabilmek olarak çok kısaca tanımlanabilir. Örneğin hasta mesela veteriner veya hastane korkusu kaynaklı psikolojik durum sebebiyle mi yoksa hastalığı sebebiyle mi bu semptomları gösteriyor? İlk oturum bu anamnez metodu üzerinde Monty örneğinde ilerledi, bu anamnez metodunun tüm hastalıkların öyküsünü öğrenebilmekte başarılı olduğunu gösterdiler. Hastanın öyküsüne göre bir planlama ve programla yapmanın tedaviye olumlu etkileri olduğunu deneyimlediklerini anlattılar.
Hastayı Uykuda Tutmak: Anestezi Kontrolü (
Keeping Your Patients Asleep: Monitoring Anaesthesia) başlıklı ikinci oturumda ; Anestezinin yönetimi, anestezik ilaçların seçimi, doz örneklemesi, anestezi de kullanılan cihazların nasıl kullanılması gerektiği ve anestezinin monitörizasyonunda dikkat edilecek hususların anlatımı yapıldı. Monty'nin anestezisinde görev alan Orpet, anestezi prosedürünü sunumu ile destekleyerek tarifledi. Oldukça faydalı ipuçları vardı sunumda ; mesela monitörden çok hastayı takip et, merkezi nabızdan çok periferal nabza dikkat edin, anestezi de düşen vücut sıcaklığının nasıl stabil hale getirileceği gibi..
Nöroloji Hastalarının Bakımı (
Nursing the Neurology Patient) başlıklı sunumda Jeffery, Monty örneğinden devam ederek pre-op ve post-op durumlarında Veteriner Hemşirelerinin oynadıkları rolden söz etti.
Hemşirenin Rolü : Bir Vaka Sunumu (
The Role of the Theatre Nurse: A Case Study ) başlıklı sunuda, Monty'nin hastalığı sebebiyle Veteriner Cerrah tarafından ameliyata alınma kararı ve operasyon sürecinde hemşirenin rolünden söz edildi. Ameliyat esnasında bir swap Monty'nin bedeninde unutulduğu için (
gossypiboma) enfeksiyon sebebiyle Monty'nin tekrar ameliyata alınması gerektiği ve stok sayımının cerrahide kullanılan tüm ekipmanlardan hemşirelerin sorumlu olduğu bu sebeple böyle bir hatanın olduğunu, buna yol açmamak için muhakkak herşeyin yazılı olması gerektiği üzerinde duruldu.
Öğleden sonraki oturumlar tamamen Veteriner Diş Hekimliğinde Veteriner Teknisyenlerinin görev ve rolü üzerineydi. Oturuma Veteriner Hekimler de ilgi gösterdiler o sebeple sabahki sunumlara nazaran daha kalabalıktı salon. Oturumu sunanlar, Polonya'dan katılan Veteriner Diş Hekimi Dr.
Jerzy Gawor (DVM, PhD Veterinary Dentistry) ve Amerika'dan katılan Veteriner Diş Hekimi Dr.
Brook A. Niemiec (DVM, Veterinary Dentistry)
Diş Muayenesi ve Çizelge Hazırlanması (
Dental Patient Examination and Charting) başlıklı oturumda Dr. Gawor, Polonya'daki kliniğinde diş hekimliği uygulamalarından söz etti. Polonya'da Veteriner Teknisyenlerin Diş Hekimliği alanında bir örgütlenmesi bulunuyormuş. Kliniğe gelen hastaları Teknisyenler karşılıyor, hastanın öyküsünü alıyor, diş ve ağız muayenelerini yapıyor ve ileri cerrahi gerektirmeyen durumlarda (
mesela periodontal cerrahiyi teknisyen yapıyormuş) müdahalede buluyorlarmış. İleri cerrahi uygulamalarını Veteriner cerraha sevk ediyor ve cerrahi esnasında da Hekimi asiste ediyorlarmış. Bunu oldukça takdir ettiğimi belirtmeliyim.
Gawor, Polonya'da Teknisyenlerin Diş Hekimliği alanında olmazsa olmaz olduklarından ve rollerinin giderek arttığından söz ettikten sonra, Diş ve Ağız muayenelerinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini, gözlemin çok önemli olduğunu, Teknisyenlerin dikkat etmesi gereken durumları ve doğru soruların doğru teşhise nasıl yardımcı olduğundan söz etti. Teknisyen "
dental diet" konusuna karar verirse bunun nasıl uygulanacağını hasta sahibine anlatması gerektiğini, daha doğrusu bütün sürecin hasta sahibine anlatılması gerektiğinden söz etti. Teknisyen profilaktik planı gerekirse yazılı olarak hasta sahibine vermesinin hukuki ve etik açıdan doğru olduğunu belirtti. Muayene de kullanılan ve kullanılması gereken aletlerden ışığın doğru kullanılmasının etkilerinden söz ettiği bölüm oldukça etkileyiciydi. Ağız Radyografisinin sağlıklı görünen dişlerin kökünde aslında ne yattığını göstermesi açısından oldukça faydalı olduğunu belirtti.
Veteriner Diş Hekimliği : Ekip Çalışması ve Gücü (
Veterinary Dentistry: Team Work and Effort) başlıklı sunuda, diş bakımından söz edildi, dişlerin kazıma ve küret işlemlerinden, kullanılan solüsyonların etkisinden, diş pastasının gerekliliğinden ve geliştirilen yöntemlerden söz edildi. Mesela
Periodontal Prob kullanılmasının etkisinden söz edildi. Gingivit teşhisinde prob kullanılmasının kesin sonuçları sağlamasının öneminden söz edildi.
Dr. Niemiec'in sunduğu
Profesyonel Koruma Prosedürleri (
Professional Prophylaxis Procedure) başlıklı bölümde cerrahi öncesi uygulamalarından, vakaların sıralanmasından (
triage) Teknisyenlerin giymesi ve kullanması gereken cihazlardan ve elbiselerinden (
mesela gözlüğün önemi) söz etti. Amerika'da biliyorsunuz Veteriner Diş Teknisyenliği Akademisi mevcut. ABD'de klinik personeli, hasta başına 1 Veteriner Diş Hekimi ile 2 Diş Teknisyeni oranı olarak hesaplanıyormuş . Veteriner Diş Teknisyenleri aynen Polonya'da olduğu gibi ön muayeneyi gerçekleştiriyor ve cerrahi gereken durumlarda Diş Hekimine yönlendiriyorlarmış. ABD'de tüm diş ve ağız muayeneleri genel anestezi altında yapılıyormuş ve ancak bazı durumlarda hayvan uyanıkken muayene yapılıyormuş. Teknisyenler dişlerin temizlenmesinden, ağız hijyenine ve profilaksi planlamasından da sorumlular. Kafa muayenesi gerektiren durumlarda uygulanması gereken prosedürlerden söz edilen bölümden sonra ara vermeden
Oral Hijyen ve Evde Bakım (
Oral Hygiene and Home Care) bölümüne geçildi, yine Dr. Niemiec tarafından sunulan bölümde hayvanlarda diş fırçalama alışkanlığının geliştirilmesinin öneminden söz etti. Hasta sahibine uygulamaların nasıl yapılması gerektiğinin öğretilmesinin oldukça önemli olduğu anlatıldı.
Böylece bir günün sonuna gelmiş olduk. Aralarda standları dolaştım ve bir ankete katılarak Pro Plan köpek maması kazanmış oldum :) İlaç firmalarının hazırladığı standlar oldukça profesyonel görünüyordu. Günün sonunda kendimi yorgun ama keyifli hissediyordum. Tek üzüntüm, ülkemizdeki meslektaşlarımızın katılımının az olmasıydı. Bir çok ülkeden, Yunanistandan, İngiltere'den, Fransa'dan, Polonya'dan, ABD'den ve Brezilya'dan hemşire ve teknisyenler katılım göstermişti.
Ülkemizde bu tip organizasyonların çoğalması ve tüm Veteriner camiasının daha fazla katılım sergilemesini diliyorum.
Saygılarımla
Özgür KÜÇÜKTEKİN
Veteriner Sağlık Teknikeri
